Cuộc tranh luận giữa audiobook (sách nói) và ebook (sách đọc) đang nóng trong cộng đồng yêu sách. Mỗi hình thức có ưu thế riêng phù hợp với hoàn cảnh và phong cách học tập khác nhau của từng người.
Audiobook – Tối ưu hóa thời gian rảnh rỗi
Sách nói là giải pháp hoàn hảo cho những người bận rộn không có thời gian ngồi yên đọc sách. Bạn có thể “đọc” sách khi lái xe, tập gym, nấu ăn, dọn dẹp nhà cửa hay đi bộ – những khoảng thời gian trước đây bị lãng phí. Nghiên cứu của Audible cho thấy người dùng audiobook trung bình “đọc” được 24 cuốn/năm, gấp đôi người chỉ đọc ebook.
Giọng đọc của diễn giả chuyên nghiệp tạo cảm xúc và nhấn mạnh đúng trọng tâm, giúp người nghe hiểu sâu hơn ý tác giả. Đặc biệt với sách hồi ký, tiểu sử do chính tác giả đọc, bạn như được trò chuyện trực tiếp với họ.
Tuy nhiên, audiobook có nhược điểm: khó ghi nhớ chi tiết cụ thể như số liệu, công thức; dễ bị phân tâm bởi môi trường xung quanh; không thể đọc lướt hay quay lại đọc lại dễ dàng như ebook.
Ebook – Chuyên sâu và kiểm soát tốt hơn
Đọc ebook cho phép bạn kiểm soát hoàn toàn tốc độ đọc, dừng lại suy ngẫm, đọc lại câu khó hiểu nhiều lần. Tính năng highlight và ghi chú giúp bạn tương tác tích cực với nội dung, tăng khả năng ghi nhớ lên 60% theo nghiên cứu của Princeton University.
Đối với sách chuyên môn, giáo trình, sách có nhiều biểu đồ, bảng số liệu, ebook vượt trội hơn hẳn audiobook. Bạn có thể tra cứu nhanh bằng tính năng tìm kiếm, nhảy đến chương cụ thể hoặc xem lại phần đã đánh dấu mà không cần tua băng tốn thời gian.
Nghiên cứu khoa học nói gì?
Một nghiên cứu năm 2021 của Beth Rogowsky (Đại học Delaware) so sánh nhóm đọc ebook và nghe audiobook cùng một cuốn sách, kết quả cho thấy: khả năng hiểu nội dung tương đương nhau, nhưng nhóm đọc ebook ghi nhớ chi tiết cụ thể tốt hơn 23%, trong khi nhóm audiobook nắm bắt ý chính và cảm xúc tổng thể tốt hơn.
Kết hợp thông minh cả hai
Giải pháp tối ưu không phải chọn một bỏ một mà là dùng đúng loại cho đúng mục đích. Audiobook cho: tiểu thuyết, sách kỹ năng mềm, sách truyền cảm hứng, hồi ký – những thể loại bạn đọc để lấy ý tưởng lớn. Ebook cho: sách chuyên môn, sách kinh doanh có số liệu, sách giáo trình – những loại cần nghiên cứu kỹ và ghi chú nhiều.
Một số người còn kết hợp nghe audiobook và đọc ebook cùng lúc (đặc biệt khi học ngoại ngữ), giúp não bộ tiếp nhận thông tin qua cả hai kênh thị giác và thính giác, tăng hiệu quả học lên 40%.
Đừng cứng nhắc chọn phe, hãy linh hoạt sử dụng cả hai để tối đa hóa lượng tri thức tiếp thu được.
